Букер 2019: Маргет Атвуд

Маргарет Атвуд е една од двете добитнички на Букеровата награда за 2019 година. Две дела од Атвуд се достапни во издание на Бегемот: „Приказната на робинката“ и „Алиас Грејс“, два романи со несомнено култен статус во современата светска фикција. Преводот на двете книги е во авторство на Кристина Димкова.

Приказната на робинката“ е дистописки роман, сместен во блиска иднина во една тоталитарна христијанска теократија која извршила преврат врз американската влада. Романот е психолошко „реалистично“ и убедливо истражување на еден спротивен свет, кој во себе има значајна надреална врска со реалноста. Жестоко политички и мрачен, а истовремено мудар и хумористичен, „Приказната на робинката“ отвора голем број општествени прашања. Јазичната умешност на Атвуд блеснува низ наративот темен од терор, низ острите перцепции, свети во силните слики и саркастичната мудрост.

Во издание на Бегемот, покрај овој култен роман, објавен е и романот „Алиас Грејс“, во кој — врз фонот на историските настани поврзани со фигурата на Грејс Маркс — Атвуд расплетува богата приказна низ која длабински истражува цела низа проблеми: женскоста, мачното созревање, сетилното и духовното осознавање на светот, борбата и играта со воспоставените општествени улоги и вредности, новите методи на истражување на длабоките пориви (извесна предисторија на психоанализата), институциите на социјална изолација (затвор, лудница) итн.


Маргет Атвуд

„[…] Посетителките носат попладневни фустани со редови копчиња до горе од предната страна и крути кринолини под нив. Вистинско чудо е како можат воопшто да седат, а кога одат ништо не им ги допира нозете под надуваните здолништа, освен комбинезоните и долгите чорапи. Како лебеди се, се нишаат на невидливите стапала; или, пак, како медузите во водите на карпестото пристаниште во близина на нашата куќа, кога бев мала, пред да тргнам на долгото, тажно патување преку океанот. Беа топчести и набрани, елегантно и убаво мавтаа од под морето; но кога ќе бидат исфрлени на плажата и исушени на сонцето од нив не останува ништо. Ете такви се дамите: претежно вода.

Кога за првпат бев донесена тука, немаше жични кринолини. Ги правеа од коњски влакна бидејќи жичните сè уште не беа измислени. Ги гледав како висат во плакарите кога влегував внатре за да средам и да ги испразнам легените. Како кафези за птици се; ама што е затворено во нив? Нозе, дамски нозе; нозе затворени внатре за да не можат да излезат и да се протријат од панталоните на господата. Сопругата на управникот никогаш не вели нозе, иако весниците ги нарекоа нозе кога пишуваа за Ненси со мртвите нозе кои стрчеа од под коритото.

Не доаѓаат само дамите-медузи. Во вторниците го имаме Женското прашање и еманципацијата на ова или она, со прогресивни умови од обата пола […]“

Од „Алиас Грејс“ — Маргарет Атвуд.

„Алиас Грејс“ — Маргарет Атвуд

Алиас Грејс

Нобелова награда за Олга Токарчук

Олга Токарчук, еден од најсвоеобразните и најпроникливите гласови на современата светска книжевност, е добитник за Нобеловата награда за литература! Наградата, која лани беше вонредно одложена поради скандал во Кралската шведска академија, годинава е двојно доделена: на Олга Токарчук (Полска), за 2018 г., и на Петер Хандке (Австрија), за 2019 г.

„За раскажувачката вообразба што со енциклопедиска страст го застапува преминувањето на меѓите како форма на живот“ — со овие зборови е соопштена одлуката на деветчлениот одбор кој на Токарчук ѝ додели место во плејадата Нобелови лауреати. Кратката изјава достојно го уважува значајниот влог на Токарчук во идејните и тематските релјефи на светската книжевност. Сепак, она што најмногу восхитува во нејзиното писмо е сликовната и стилската разгранетост, распространетоста на една моќна и богата имагинација низ многу страници. Тоа може да се види и ужива само со читање на нејзините книги!

За среќа, досега на македонски јазик се издадени три нејзини дела од страна на дури три издавачки куќи: „Правек и другите времиња“ (Македонска реч, 2007; добитник на „Златно перо“ за превод во 2008 г.), „Талкачи“ (Или-или, 2013) и „Е. Е.“ (Антолог, 2014). Сите три преводи се во авторство на Лидија Танушевска.

Бегемот најавува дека пред нашиот праг чека уште еден важен наслов од Токарчук. Во преведувачката лабораторија на Танушевска се препишува на македонски нејзиниот последен роман, „Терај го својот плуг по коските на мртвите“. Книгава ќе биде уште еден, свеж влез во широкиот свет на Токарчук. Ве очекуваме на неговото отворање!

Црниот мачор останува посветен на најдоброто од светската книжевност, а кој ја познава нашата книжевна програма, добро знае дека класиците и современите врвови на полската книжевност, особено оние непослушни гласови — кон жанровските правила, кон доминантата етика и естетика, кон секоја општествена власт — сочинуваат значителен дел од нашите едиции.

In Books We Trust!

Токарчук 2

Токарчук 1

Чеслав Милош – Заробениот ум

Превод од полски јазик: Филип Димевски страници 348 формат: 190 x 120 цена: 600 ден. тврд повез

„Заробениот ум“ е збирка од девет есеи пишувани во 1951 г., а објавени во 1953 г. од Литературниот институт во Париз. Првото издание во Полска било објавено во 1978 г., во тајност од цензурата, а официјалното – дури во 1989 г. Делото, во кафкијанско-орвеловски стил, преку параболи и алегории, го анализира процесот на развивањето интелектуална зависност кај источноевропската интелигенција во однос на политичките и економските принципи на сталинистичката доктрина. Карл Јасперс го опишал „Заробениот ум“ како фантастична студија за „разбивањето на човекот на две личности“ под влијание на огромниот идеолошки притисок. „Мојата книга, во одредена смисла, беше обид за борба против својот сопствен фатализам и песимизам.“ – Чеслав Милош

Заробениот ум.pdf

Нарачај

Миљенко Јерговиќ – Сараевско марлборо

Превод од хрватски јазик: Ѓоко Здравески страници: 140 формат:195×125 цена:300

Кога духовната срж на овие приказни, типот на постоењето од кое се опфатени неговите ликови, би требало да се определени со кратка, афористична формула, најточно би било да се рече дека таа пред читателот се појавува како одговор на прашањата што би му се случило на Швејк кога, по некоја случајност, би се затекнал во светот на „Процес“ од Кафка. Бидејќи, војната во која се сместени не се појавува во нивниот живот како целен процес, како нешто што, колку и да е страшно, има релативно разбирлив почеток и барем ронка предвидливост, туку како нешто сепроникливо но неспознајно, како анонимна сила на прелевањето на светот… Ликовите на Јерговиќ се чувари на душата на малите нешта, на нешто, што било, во себе или околу себе што притаено ќе опстане во меѓупросторот на животот и смртта… Иво Жаниќ, Вјесник Читајте ја оваа книга: во Сараево умираа многу луѓе, а таму се раѓаше и XX век. Овие раскази зборуваат за она што ќе се случи кога ќе заборавиме на својата есенцијална трошност; Јерговиќ покажува дека она што нѐ обединува не може да се негира, а она што нѐ раздвојува лесно може да стане кобно. Овој класик на антивоената проза е предупредување за огромната човечка цена што ја плаќаме кога ги мразиме другите. Ричард Фланаган

Сараевско марлборо.pdf

Нарачај

Вилијам Б. Јејтс – Црвениот Ханрахан и други приказни

Превод од англиски јазик: Кристина Димкова страници: 183 формат:180×110 цена: 250

Збирката „Црвениот Ханрахан и други приказни“ е рефлексија на длабокиот, долготраен интерес на Јејтс за зачувување и величење на ирската историја и култура, неговата посветеност кон зачувувањето на спомените за келтските митолошки ликови и суштества, а особено неговата фасцинација со поетот, бардот, чија мудрост и значајност во секојдневниот живот на луѓето го издигнуваат од обичните смртници и го возвишуваат кон божествата. Сите приказни го содржат препознатливиот печат на Јејтс и неговата лична интерпретација на келтската митологија и окултните легенди, чие богатство со настани, ликови и значења е мошне импресивно. Овие шармантни фантазии, обвиени во мистичен тон и преплетени со стихови, ќе бидат особено привлечни за обожавателите на богатата келтско-ирска култура.

Црвениот Ханрахан и други приказани.pdf

Нарачај

Ѓорѓи Крстевски – Другата страна

страници: 114 формат: 185×110 цена: 200

„Другата страна“ е збирка кратки прозни форми од авторот Ѓорѓи Крстевски, создавани во текот на повеќе години. Тие се со различна големина и форма, при што секој од расказите е индивидуално дело, расказ кој гради еден свој специфичен свет што може да опстои и да егзистира самостојно. Централната точка, ѕвездата околу која гравитираат сите овие мали светови и векторот на нивното поврзување е светогледот на Ѓорѓи Крстевски. Во богатиот спектар на раскази може да препознаеме хармсовски бурлескни сцени и ликови, борхесовски сложени лавиринтни пејзажи, одеци од најмрачните шуми од бајките на браќата Грим, како и грст ликови изгубени во кафкијански свет на метаморфози, бирократски шалтери и бесчувствителен свет.

Другата страна.pdf

Нарачај

Карл-Јохан Валгрен – Приказна за една гротескна љубов

Превод од шведски јазик: Родна Русковска страници: 332 формат:195×125 цена:350

Јунакот на романот, Херкул Барфус, е глувонемо џуџе што поседува необична дарба за читање на туѓите мисли и за влијаење врз нив, како и за предвидување на иднината. Доаѓа на свет во јавна куќа, а мајка му умира за време на породувањето. Истиот ден, во соседната соба, се раѓа ќерката на друга проститутка – Хенриет. Децата воспоставуваат необичен контакт… Романот „Приказна за една гротескна љубов“ искажува сродство со литературата на јужноамериканскиот магичен реализам, со своите претходници Габриел Гарсија Маркес и Изабела Аљенде. Во овој барокен роман, чија акција е сместена во почетокот на XIX век, значењата се менуваат прикажувајќи го двојното дно, блескавите парадокси пронаоѓаат исто така блескави решенија, лутајќи по мрачните лавиринти на писателот.

Приказна за една гротескна љубов.pdf

Нарачај

Виолета Бојковска – Барем наутро

страници: 75 формат: 185×110 цена: 150

Имагинарното, структуирано во конкретни простори и ситуации, ја обвива оваа збирка раскази на Виолета Бојковска со атмосфера слична како кај современите јапонски раскажувачи. Неочекуваното и очекуваното, надворешното и внатрешното се преплетуваат во „доживувањата“ на ликовите кои говорат во некоја определена животна рамка, но со различен јазик. Писмото на Виолета Бојковска има авторска препознатливост и засебен свет. Оваа куса, но впечатлива збирка раскази со чудна топографија (како во некои книги на Калвино) нуди читателско уживање во пишувачката умешност на авторката Бојковска, во нејзината потрага по затскриените чинови на денешното човеково однесување, кон светот, но и кон себе. Александар Прокопиев

Барем наутро.pdf

Нарачај

Радек Мали – Франтишек од костенот, Анежка од сончогледите

Превод од чешки јазик: Маргарета Карајанова страници: 64 формат:190×160 цена: 300

Ретко кој ја сака есента. Во градовите жолта магла, смог и кисел дожд, во шумите суров студ, а на голите полиња – влажна земја. Токму во такво сурово невреме во шипкова грмушка се среќаваат двајца мали кревки бездомници… Приказната за Франтишек од костенот и Анежка од сончогледите е расказ за средба и за долго патување, кое на крајот е поважно од тоа до каде, всушност, треба да стигнеме. Патот станува поважен од целта. Со прекрасен јазик талентираниот поет Радек Мали (добитник на Магнезија литера за поезија во 2006 година) ги составува сликите на својата есен, која на крајот нè намамува, па можеби затоа одиме да собираме паднати костени во главната алеја во паркот… Галина Миклинова е илустратор, режисер и цртач на многубројни анимирани филмови, наградувани дома и во странство. Прочуена е по своите весели цртежи, во кои очекуваната одмерена разиграност се претвора во незадржлива желба за правење палавости, кои од љубов ќе им ги простите на двајцата јунаци.

Франтишек од костенот, Анежка од сончогледите.pdf

Нарачај

Једрт Лапух Малезич – Воени бои

Превод од словенечки јазик: Иванка Баскар Апостолова страници: 163 формат:195×125 цена:250

Во збирката кратки раскази „Воени бои“ се среќаваме со неколку непредвидливи стории на авторката Једрт Лапух Малезич, кои на различен начин зборуваат за секојдневниот живот, за емоциите и за доживувањата на припадниците на ЛГБТ заедницата во Словенија, и на оние латентни и/или интимно реализирани хомосексуалци кои немаат потреба да се дел од активистичко здружување за да ги почувствуваат и да ги живеат правата на човекот, без разлика на нивните сексуални и родови определби. Расказите се извонредна сеопфатна нарација и пејзаж на еден свет обоен со свои бои, симболи, имиџ, стил, знаци и постапки, сигнали и пренос на пораки што произлегуваат од сите страни (на и вон) ЛГБТ заедницата.

Воени бои.pdf

Нарачај