Кој е Ришард Капушќињски?

За Ришард Капушќински, кој почина на 74-годишна возраст, новинарството беше мисија, а не кариера и, за среќа, тој мина голем дел од својот живот во непријатни и злогласни места, многу од нив во Африка, обидувајќи се да ја пренесе нивната суштина до еден далечен континент. Никој не беше поизненаден од него кога, во средината на…

Бруно Шулц за „Фердидурке“

Одамна сме се одвикнале од толку трогателни појави во нашата литература, од идеолошки празнења во толкава мера колку што ги има во романот на Витолд Гомбрович, Фердидурке. Тука имаме работа со една необична манифестација на писателски талент, со една нова и револуционерна форма и метод на роман, и конечно, со едно фундаментално откритие, со анексија…

Говорот на Миљенко Јерговиќ по повод примањето на наградата Прозарт на фестивалот Про-за Балкан

Пред неколку недели тука во Скопје некои луѓе тепаа други луѓе. Ние тоа го гледавме на телевизија. Беше ноќ, кога на човека низ глава му минуваат разни лоши мисли, па мислевме дека можеби нема да можеме да дојдеме. Мислевме дека можеби нема да може да патуваме за Скопје, дека ќе бидат затворени аеродромите, ќе бидат…

Фросина Крушкаровска - Женското тело во „Приказната на робинката“ од Маргарет Атвуд

Женското тело во Приказната на робинката од Маргарет Атвуд Приказната на робинката задржува голем број од препознатливите елементи на дистопискиот жанр и дава свежа перспектива преку давањето глас на жената во репресираното општество, која кај претходниците во овој жанр како Орвел, Хаксли, Бургес, има споредна улога и функција зависна од главниот машки лик. Атвуд го…

Ришард Кожолек за „Соња“

Есесовецот – мојот ближен „Историјата е секогаш против луѓето, а најмногу – против жените“ Започнува иритирачки, дури неумешно, божем лошо имитиран Паунот… од Масловска. Нарацијата чкрипи како стар хармониум од кој паѓаат истрошени делови. Потоа ќе се извинуваме за тие мисли, но на почетокот на читањето е токму така. Увертирата: „Многу одамна…“ ни ја подметнува…

Философијата на коњакот

  Голема хала наполнета до таван со буриња. Бурињата лежат на држачи, огромни, тешки, заспани. Во бурињата созрева коњак. Не знае секој како настанува коњакот. За да се направи коњак, потребни се дури четири работи: вино, сонце, дабово дрво и време. А освен тоа, како и во секоја уметност, треба да се има вкус. Останатото…

Сузан Сонтаг за „Фердидурке“

  Започнeте од насловот. Кој значи… ништо. Нема лик во романот кој се вика Фердидурке. И ова е само предвесник на дрскоста што следува. Објавена доцна во 1937 година, кога нејзиниот автор имал триесет и три години, Фердидурке е втората книга на големиот полски писател. Насловот на првата, Споменар од периодот на созревањето (1933), прекрасно…

Станислав И. Виткевич - предговор кон „Ненаситност“

Предговор   Не навлегувајќи во прашањето дали романот е уметничко дело или не – (за мене, не) – би сакал да ја начнам проблематиката на односот на романописецот кон својот живот и кон околината. Романот за мене е, пред сѐ, опис на времетраењето на одреден отсечок од реалноста, фиктивен или вистинит – сеедно, на реалноста…

Светлана Алексиевич - записничар на човечките емоции

„Долго барав жанр кој би одговарал на мојата визија за светот, кој би пренел како го гледаат моите очи и уши…. Испробував различни нешта и најпосле го избрав жанрот на човечките гласови… Јас своите книги ги согледувам и ислушувам на улиците. Зад прозорецот. Во нив вистински луѓе раскажуваат за главните собитија на своето време –…

Мигел де Унамуно - Последното предавање

Ќе победите, но нема да убедите Текстот се заснова на записот на Луис Портиљо, очевидец на oпишаниот последен говор на Унамуно. Во 1934 Портиљо станува професор по граѓанско право на Универзитетот во Саламанка, каде што се спријателува со ректорот Мигел де Унамуно. Најеминентниот шпански поет, филозоф, романсиер и есеист од модерното време, дон Мигел де…